
"
Kulinarna sztuka Francji dlatego jest tak doskonała i tak wysoko ceniona, że stanowi wierne odbicie francuskiego temperamentu, wdzięku, subtelności uczuć, precyzji w pomysłach twórczych i wyrafinowania w ich wykonaniu". Tak określił ją Marie Antoine Carem w swej pracy "Pochwała
kuchni francuskiej". Sztuka kucharska mogła się tak świetnie rozwinąć we Francji przede wszystkim dlatego, że trafiła tam na dobry grunt - bogactwo surowców i kulturę mieszkańców.
W północnej części kraju, pasą się na zielonych łąkach stada rasowego bydła i innych zwierząt gospodarskich, ciągną się pola zbóż, buraków cukrowych, urozmaicają obraz chmielniki, rosną inne rośliny umiarkowanego klimatu. Na południu, wzdłuż brzegów ciepłego Morza Śródziemnego, żółcą się słoneczniki, rzucają skąpy cień oliwki, owocują brzoskwinie, morele, pomarańcze i cytryny, rosną karczochy, koper włoski, pomidory, bakłażany, papryka i inne warzywa. Cały kraj pokrywają winnice.
Można rzec - Francji nie brak niczego. Są świetne ryby, mięso, dziczyzna, drób, słynne na cały świat sery produkowane w kilkuset gatunkach, masło, oliwa, mnogość owoców i warzyw oraz wina o najlepszej na świecie renomie.
We Francji panuje powszechne przekonanie, że nic nie nastraja człowieka tak, jak dobrze i smacznie zastawiony stół.
*Fragment zaczerpnięty z książki: "Specjalności kuchni śrudziemnomorskiej" Anna Czerni, Zofia Zawistowska
We Francji spożywane są trzy główne posiłki w ciągu dnia:
- śniadanie (petit déjeuner) - składa się zazwyczaj z bagietki lub croissanta (rogalika) z dżemem lub masłem oraz kawy lub czekolady, które podawane są w małych miseczkach, by dzięki temu móc w nich zamaczać bagietkę. Coraz częściej podczas śniadania pije się także sok pomarańczowy.
obiad (déjeuner) - spożywany między południem a godziną 14. Jest posiłkiem obfitym, kilkudaniowym: najpierw podawane są przystawki (entrée), potem danie główne, sery, deser i kawa. W przeciwieństwie do polskich zwyczajów, we Francji zupy nie stanowią nieodłącznego elementu obiadu i nie spożywa się ich zbyt często.
kolacja (dîner) - spożywana jest dość późno - między 20 a 22 i trwa zazwyczaj dość długo. Podawane są dania na ciepło.
Podczas posiłków zawsze pije się wodę, nalewaną prosto z kranu, a do obiadu także wino, które ostatnio coraz częściej bywa zastępowane piwem.
Liczba restauracji w Paryżu, uważanym za gastronomiczną stolicę Europy, w ostatnich latach gwałtownie zmalała, czego przyczyną jest m.in. skrócenie przerwy obiadowej dla pracowników - z trzech do jednej godziny. Coraz częściej spotykane sa także lokale serwujące potrawy kuchni orientalnej, włoskiej albo restauracje typu fast food.
We Francji można spotkać się z następującymi określeniami na różne typy lokali gastronomicznych:
auberge - gospoda,
bistrot - nieduża restauracja z ograniczonym wyborem dań, podająca zazwyczaj plat du jour (danie dnia),
brasserie - pierwotnie oznacza piwiarnię, ale obecnie restauracje tego typu przypominają bardziej kawiarnie i serwują także tradycyjne dania,
café - kawiarnia serwująca napoje, zwłaszcza kawę oraz czasem lekkie posiłki,
crêperie - restauracja podająca crêpes (naleśniki) w różnych wariantach,
restaurant - restauracja serwująca tzw. haute cuisine. Jakość restauracji oceniana jest poprzez odpowiednią liczbę gwiazdek, noży czy widelców, które przyznawane są m.in. przez słynny przewodnik Michelin (Le Guide Michelin),
routier - zajazd przydrożny.
Sery i wina francuskie:
Sery produkowane są w ogromnych ilościach, rodzajach (mówi się, że jest ich tyle, ile dni w roku; w rzeczywistości rodzajów serów we Francji jest jeszcze więcej - około 500) i kształtach. Najsłynniejsze to normandzki camembert, brie i roquefort.
Wina francuskie – wina produkowane we Francji, która jest krajem, gdzie produkcja wina osiągnęła swoje szczyty jakościowe i stanowią one często wzorzec dla zbliżonych jakościowo produktów z innych krajów. Nie wszystkie jednak wina francuskie są jakościowo najlepsze - produkowanych jest też dużo win średnich, a nawet poślednich.
We Francji już pod koniec XIX wieku wprowadzono nadzorowaną przez rząd kontrolę jakości win i ich dość ścisły podział jakościowo-cenowy.
Wina francuskie dzieli się na:
vin de table - czyli pośrednie wina stołowe, które są produkowane masowo z winogron, które nie muszą nawet pochodzić z jednego regionu Francji
vin de pays - czyli wina pochodzące z mniej znanych regionów Francji, które nie uzyskały statusu apelacji - czasami tym mianem określane są także wina pochodzące z terenów apelacyjnych ale nie spełniających ostrych norm danej apelacji
vin d'appellation contrôlée - wina podlegające ostrym normom produkcyjnym; m.in. muszą być produkowane ze ściśle określonych odmian winogron, hodowanych w ściśle określony sposób na dokładnie zdefiniowanym terenie zwanym apelacją; w wielu apelacjach kontroli podlega też proces winifikacji i określone są maksymalne ilości wina jakie wolno wyprodukować z 1 hektara winnicy.
Tereny winiarskie we Francji są podzielone na tzw. apelacje, wewnątrz których produkcja wina jest ściśle nadzorowana i sprawdzana pod kątem spełniania szczegółowych norm, począwszy od sadzenia krzewów winogronowych a skończywszy na butelkowaniu i etykietowaniu.
Oprócz terenów objętych apelacjami są też bardziej rozproszone obszary, które z różnych względów nie uzyskały statusu apelacji. Same apelacje dzielą się na apelacje ogólne - które obejmują cały region - takie jak np. Bordeaux, oraz mniejsze apelacje znajdujące się wewnątrz tych ogólnych, które produkują wina szczególnie wysokiej jakości np. apelacja Medoc w Bordeaux.
Kuchnie regionalne:
Pikardia - jej specjalnością są zupy jarzynowe oraz flamique à porions - suflet czosnkowy. W Amiens podaje się pâté de canard - pasztet z kaczych wątróbek. Pikardia znana jest także z kremu Chantilly, przyrządzanego z mleka, śmietany i cukru. Jego nazwa pochodzi od miasta Chantilly. Na deser można zjeść również tartę z rabarbarem.
Alzacja - znana jest dzięki swoim winom, piwu i choucroute, przyrządzanym z kiszonej kapusty oraz foie gras - gęsim wątróbkom. Specjalnością jest także ser munster, wyrabiany z krowiego mleka.
Burgundia - najbardziej znane są burgundzkie wina (patrz: Wina Burgundii), boeuf bourguignon - mięso wołowe duszone w czerwonym winie, musztarda z Dijon oraz ślimaki (escargots).
Franche-Comté - w masywie gór Jury wytwarzany jest słynny ser comté z krowiego mleka.
Normandia - jako region nadmorski, słynie z owoców morza, a zwłaszcza z przegrzebków św. Jakuba (coquilles Saint-Jacques). To właśnie z Normandii pochodzi jeden z najbardziej znanych francuskich serów - camembert oraz napoje alkoholowe, produkowane z jabłek: cydr (cidre) i calvados.
Bretania - tu także często podawane są owoce morza oraz cydr. Słynne są bretońskie naleśniki.
Dolina Loary (region Centre) - dolina Loary nazywana jest często ogrodem Francji, ponieważ produkowanych jest tam wiele owoców i warzyw. Specjalnością regionu są kozie sery, rillettes - drobno posiekane, smażone mięso oraz jabłkowa tarta Tatin.
Prowansja - podstawę kuchni stanowi oliwa, ryby, owoce i warzywa oraz zioła, w tym słynne zioła prowansalskie. Najbardziej znane potrawy to bouillabaisse (zupa rybna), ratatouille (potrawa z duszonych warzyw) i soupe au pistou (zupa z bazylią).
Périgord - kojarzony z truflami - najdroższymi grzybami świata.
Źródło: Wikipedia.