Ogromny obszar, jaki zajmują Chiny, jego różnorodność, zarówno pod względem warunków naturalnych, klimatu, języka, jak i tradycji historycznej, dały w efekcie zjawisko silnego zróżnicowania kultury Państwa Środka, a co za tym idzie, również jego kuchni. Dlatego bardziej zasadne byłoby mówienie nie o "kuchni chińskiej", ale raczej o "kuchniach chińskich".

Tradycyjnie, Chiny dzieli się, pod względem kulinarnym, na cztery podstawowe regiony - strefę kuchni pekińskiej (Północ), szanghajskiej (Wschód), seczuańskiej (Zachód) i kantońskiej (Południe). Podział ten, jest bezspornie słuszny, aczkolwiek bardzo uproszczony. Liczba wariantów lokalnych każdej z tych kuchni, jest daleko większa, poza tym, osiedlający się licznie na obszarach niemal całej Azji Chińczycy, z upływem czasu, wzbogacili swoje jadłospisy o szereg nowych, właściwych innym krajom azjatyckim elementów, dając tym samym początek kolejnej "rodzinie" kuchni chińskich.

Kuchnia chińska jest wytworem, a zarazem integralną częścią, najstarszej, wciąż żywej i rozwijającej się cywilizacji na kuli ziemskiej. Cywilizacji kochającej ład i harmonię, rozmiłowanej w poezji i sztuce - na co dzień, a nie tylko od święta. Sprawiło to, że Chińczycy już wiele stuleci temu nadali kunsztowi kulinarnemu rangę jednej ze sztuk wyzwolonych. Opracowali też reguły tej sztuki, tworząc swoistą "filozofię gotowania". Najistotniejszym jej kanonem jest zasada harmonii - starannie wywazonej równowagi między sferą doznań wzrokowych, a zmysłami powonienia i smaku. Jest to żelazna zasada tworzenia dzieła sztuki jednorazowego użytku, któremu na imię "potrawa". Kucharz widzi w niej zawsze całość złożoną z czterech podstawowych elementów: smaku, zapachu, barwy i kompozycji (często opartej na zasadzie kontrastu). Ta reguła "czterech jedności" dała początek wielu chińskim normom i technikom kulinarnym.

Fragment zaczerpnięto z książki: "Kuchnia Chińska. Encyklopedia kulinarna" - Andrzej Barecki, Marek Łebkowski, Marek Urbański.

Kuchnia chińska to zbiorcza nazwa wszystkich zwyczajów kulinarnych ludów mieszkających w Chinach, a często również w innych krajach wschodniej i południowo-wschodniej Azji.

Geograficzne odmiany kuchni chińskiej
Mimo wielu cech wspólnych (np. duża ilość warzyw), między regionami Chin występują bardzo duże różnice pod względem używanych składników, przypraw oraz sposobów przyrządzania. Wyróżnić można różne odmiany kuchni chińskiej:
pekińska - kuchnia północnych Chin, oparta na tradycjach kulinarnych prowincji Hebei i Szantung. Podstawą pożywienia są pszenne bułeczki gotowane na parze oraz makaron. Dania z ryżu należą do rzadkości. Duży wpływ na kuchnię tego regionu mieli w przeszłości Mongołowie, wprowadzając dania mięsne, opiekane na rożnie i smażone.
kantońska - kuchnia południowych Chin (okolic Kantonu oraz Hongkongu), najbardziej znana na Zachodzie, używająca głównie ryżu i drobno posiekanych składników szybko smażonych na woku. W morskich regionach Chin dominują potrawy z ryb i owoców morza.
szanghajska - kuchnia wschodnich Chin (miasta Szanghaj, Suzhou, Hangzhou i Nankin, charakteryzująca się słodkim smakiem (brązowy cukier dodaje się często do dań mięsnych). Słynie z ryb i owoców morza.
syczuańska - kuchnia Chin zachodnich, oparta na wołowinie, bardzo pikantna. Słynie z potraw wędzonych.
hunańska - kuchnia regionów centralnych, położonych wzdłuż rzeki Jangcy, ryżowego zagłębia Chin. Bardzo pikantna.
fukieńska - kuchnia południowo-wschodnich Chin, znanych z najlepszego sosu sojowego, pierożków i wielkiej różnorodności zup
sinciang - kuchnia północno-zachodnich Chin, najbardziej odmienna, w której widoczne są wpływy Azji Środkowej. Nie ma tam ryżu, więc używane są różne zboża. W niektórych regionach tej części kraju dominuje islam, nie je się tam zatem popularnej na południu wieprzowiny. Stosuje się gotowanie na wolnym ogniu w glinianym garnku.
nyonya - odmiana kuchni chińskiej spotykana w Malezji i Singapurze, będąca skrzyżowaniem upodobań chińskich i malajskich[1]
chaozhou - kuchnia regionu Chaoshan w prowincji Guangdong, słynąca z owoców morza i delikatnych, wykwintnych dań

Charakterystyczne składniki kuchni chińskiej
tofu
sos sojowy
pieprz syczuański
sos hoisin
sos ostrygowy
Etykieta chińska[edytuj]

Potrawy zwykle je się pałeczkami z miseczek, zaś zupy łyżką. Napoje należy dolewać współbiesiadnikom, nigdy sobie.

Źródło: Wikipedia.